Bu liste kısa, çünkü kanıtı sağlam olan madde az. Önceki yazıda dört gerçek vakada rakamların nasıl bozulduğunu anlatmıştım; madem çoğu iddia zayıf geriye ne kalıyor sorusunun cevabı bu liste.
Kalan liste kısa. Kısalığı da bir kusur sayılmamalı, alanın gerçek boyutunu gösteriyor.
Bu yüzden buradaki her maddenin yanında kanıt seviyesi yazıyor. Bir tavsiyeyi “Google’ın kendi belgesi” ile “bir ajansın vaka çalışması” aynı listeye koymak, ikisini eşitliyor. Eşit değiller.
Üç seviye kullanıyorum:
Birincil: Google’ın kendi dokümantasyonu. Tartışma yok.
Doğrulandı: en az iki bağımsız çalışma aynı yöne bakıyor.
Zayıf: tek kaynak, ya da gözlemsel veri taktik önerisine dönüştürülmüş.
Sıfırıncı adım: indeksleniyor musunuz?
Bunu Search Console’da beş dakikada öğrenebilirsiniz ve cevap çoğu sitede sanıldığından kötü çıkıyor. Listedeki her şeyden önce gelen madde bu, atlanması da en kolay olanı.
İndekslenmek, Google’ın sayfanı görüp kendi listesine almasıdır. Listesinde olmayan bir sayfa hiçbir aramada çıkamaz.
Kendi siteme baktığımda Google Search Console’da gördüğüm şey şuydu: elli sayfanın ikisi indekslenmiş, 48’i indekslenmemiş.
Sebep kırılımına bakınca asıl mesele çıktı.
47 sayfa “bulundu ama henüz taranmadı” durumunda. Google adresleri biliyor, gidip bakmaya değer bulmamış.
En alttaki satır da bir o kadar önemli: taranıp da indekslenmemiş sıfır sayfa var. Yani Google içeriğime bakıp “bu yeterince iyi değil” demedi. Hiç bakmadı.
Bu durumdaysanız aşağıdaki hiçbir maddenin anlamı yok. Alıntılanmak bir yana, sıralanmıyorsunuz bile. Search Console’da Sayfalar raporunu açın ve indekslenen sayfa sayısını gerçek sayfa sayınızla karşılaştırın. Aradaki fark ilk işiniz.
Sıfırıncı adımın ikizi: botlar sitenize girebiliyor mu?
Cevabı robots.txt dosyanızda yazıyor ve bakması beş dakika sürüyor. Bu madde çok kolay gözden kaçıyor, çünkü sitenin kendisinde hiçbir belirtisi yok. Sayfalar açılıyor, her şey normal görünüyor, ama AI tarafında yoksunuz.
Sektörde dolaşan hâli şöyle: “bazı sağlayıcılar AI botlarını varsayılan olarak kapatıyor, gidip açın.” Yönü doğru, ayrıntıları eksik; bu maddede ayrıntı her şeyi değiştiriyor.
Her amaç için ayrı bir izin var. OpenAI’ın tek değil üç botu var ve robots.txt’de üçü ayrı ayrı kontrol ediliyor:
GPTBot: modeli eğitmek için içerik topluyor.
OAI-SearchBot: ChatGPT’nin arama cevaplarında görünmenizi sağlıyor.
ChatGPT-User: kullanıcı bir soru sorduğunda o an sayfaya gidip bakıyor.
“AI eğitimine kapatayım” derken eğitimi kapatıp arama görünürlüğünü açık bırakabilirsiniz. İkisi ayrı düğme. (OpenAI’ın kendi belgeleri)
Google tarafında en sık yapılan hata tam tersi. Google-Extended diye bir izin var ve pek çok kişi bunu AI Overviews’a çıkmak ya da çıkmamak için kullandığını sanıyor. Ayarın işlevi bu değil. Google-Extended, Gemini uygulamalarını ve Vertex AI’ı yönetiyor, AI Overviews ise doğrudan arama indeksinden, yani Googlebot’tan besleniyor. Google-Extended’ı kapatmak sizi AI Overviews’tan çıkarmıyor.
AI Overviews’u gerçekten kontrol etmek istiyorsanız yeri ayrı: Search Console’daki arama için üretken yapay zekâ ayarı. (Google, AI Features and Your Website)
Sağlayıcı meselesine gelince. En büyük örnek Cloudflare: 15 Eylül 2026 itibarıyla Cloudflare’e yeni katılan alan adlarında, reklam gösteren sayfalarda eğitim ve ajan botları varsayılan olarak kapalı olacak, arama botları açık kalacak. Mevcut siteler bu değişimin dışında. Yani kural henüz yürürlükte değil ve yürürlüğe girdiğinde de arama botlarını kapatmıyor. Diğer sağlayıcılarda durumun ne olduğuna dair elimde veri yok. (Cloudflare’in duyurusu)
Ama aynı duyuruda daha sinsi bir tuzak var: bazı botlar tek başına birden fazla iş yapıyor. Googlebot hem aramayı hem eğitimi besliyor, dolayısıyla “eğitimi kapatayım” dediğinde Googlebot’u da kapatmış olabilirsiniz. Aynı şey Applebot ve BingBot için de geçerli. AI’dan korunmak isterken klasik aramadan düşmek, bu maddenin gerçek riski.
Yapılacak iş: siteadınız.com/robots.txt adresini açın ve okuyun. Bir sayfa uzunluğunda düz metin. Disallow satırlarında yukarıdaki isimleri ara. Sağlayıcının bir AI ayarı varsa panelinden bak. Beş dakikalık iş ve yılda bir tekrar etmek yetiyor.
Kanıt seviyesi: Birincil
Katman 1: Google’ın kendi söyledikleri
Bunlar SEO Starter Guide ve Search Essentials belgelerinden geliyor. Yani kaynak, sıralamayı yapan şirketin kendisi.
Bulunabilirlik. Site haritası, iç linkler, taranabilir yapı. Google sayfayı bulamıyorsa geri kalanı konuşmuyoruz.
Başlık ve açıklama. Her sayfanın kendine ait, sayfayı gerçekten anlatan bir başlığı olsun. Şablon başlık, elli sayfayı birbirinin aynısı yapıyor.
Site yapısı. Anlamlı URL’ler, mantıklı gruplama. Ziyaretçi nerede olduğunu anlıyorsa Google da anlıyor.
İçeriğin kendisi. Google’ın ifadesi sade: insanlar için yazın, arama motoru için değil.
Görseller. Açıklayıcı dosya adı ve alt metni.
Tanıtım. Google bunu ayrı bir madde olarak sayıyor. Bu yazının en sonunda ona döneceğim, çünkü en zor kısım orası.
Aynı belgede bir de odaklanmayın listesi var ve bu liste en az diğeri kadar değerli: meta keywords etiketi, kelime sayısı hedefi, alan adında anahtar kelime bulundurmak, başlık etiketlerinin sırası. Google bunların hiçbirinin işe yaramadığını açıkça söylüyor. E-E-A-T de bir sıralama faktörü değil. Açılımı deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik; arama sonuçlarının kalitesini elle değerlendiren insanlar için yazılmış bir çerçeve, algoritmanın ölçtüğü bir puan değil. Ajans teklifinde “E-E-A-T puanınızı yükseltelim” diye geçiyorsa, ortada yükseltilecek bir puan yok.
Kanıt seviyesi: Birincil
Katman 2: Cevabı sayfanın başına koy
Bu liste içinde klasik SEO’dan en net ayrılan davranış değişikliği bu; iki bağımsız çalışma da aynı yöne bakıyor:
ChatGPT’de alıntıların %44,2’si içeriğin ilk %30’undan geliyor. 1,2 milyon cevap, 18.012 doğrulanmış alıntı. (Kevin Indig, Growth Memo)
Google AI Overviews’ta ayrı bir ekip %55 buluyor, ama yalnızca 100 alıntı üzerinde. (CXL)
Rakamlar farklı, yön aynı.
Pratikte ne demek: klasik yazı bağlam kurar, sonuca doğru inşa eder. Bunun tersini yapın. Sorunun cevabını ilk paragrafa koyun, gerekçeyi arkasına yazın. Başlıklar soru biçiminde olsun ve altındaki ilk cümle o soruyu doğrudan cevaplasın.
Bu değişiklik ücretsiz ve klasik aramada da zarar vermiyor.
Kanıt seviyesi: Doğrulandı
Katman 3: Şema, ama doğru gerekçeyle
Şema (schema markup, Google’ın belgelerinde structured data), sayfanın koduna gömülen ve ziyaretçinin görmediği etiketler. Uzun süre AEO’nun bir numaralı tavsiyesi oldu.
Kanıt bunu desteklemiyor. 1.885 sayfa şema ekledi, 4.000 kontrol sayfasıyla eşleştirildi. Sonuç sıfır civarı: AI Overviews −%4,6 · AI Mode +%2,4 · ChatGPT +%2,2. (Ahrefs, Mayıs 2026)
Sebebini gösteren ayrı bir çalışma var. SearchVIU, Ekim 2025’te ChatGPT, Claude, Perplexity, Gemini ve Google AI Mode üzerinde test yapmış: yalnızca şemanın içinde duran bilgiler neredeyse hiç alınmıyor, alınan şey ziyaretçinin de gördüğü metin. (SearchVIU, tek çalışma)
Yani: şema ekleyin, ama AI için değil. Klasik aramada zengin sonuçlar (yıldız puanı, tarif kartı, SSS açılımı) için hâlâ işe yarıyor. Alıntılanma gerekçesiyle satılıyorsa, o gerekçe yanlış.
Kanıt seviyesi: Doğrulandı ama etkisi sıfıra yakın
Yapmayın listesi
Bunların hepsi aktif olarak satılıyor ve hiçbirinin dayanağı yok.
llms.txt. AI botlarına özel yönerge dosyası. Google resmi sinyal olarak kabul etmiyor. Saha verisi de aynı yöne bakıyor. 137 bin domain taramasında siteler dosyayı yayınlamış ama %97’si hiçbir AI botu tarafından okunmamış. (Tek kaynak, bağımsız doğrulaması yok ve çalışmanın kendi sayfasına ulaşamadım. Yön göstergesi olarak okuyun, rakama yaslanmayın.)
İçeriği yapay şekilde parçalara bölmek. Google Mayıs 2026 belgesinde gereksiz ilan etti.
AI’a özel şema işaretlemesi. Aynı belge, aynı sonuç.
Para karşılığı link. Bu sadece işe yaramamakla kalmıyor, Google’ın link spam politikasında adıyla sayılan bir ihlal. Politikada ayrıca sayılanlar: aşırı karşılıklı linkleşme, otomatik link üretimi, düşük kaliteli dizin siteleri, forum imza linkleri, yaygın footer linkleri. Bir link hizmeti teklifi bu listeden bir şeyse cevap hayır. (Ücretli link rel="sponsored" ile işaretlenirse kural dışı değil.)
Kanıt seviyesi: Birincil
Yerel bir işletmeyseniz
Burası ayrı bir dünya ve panik en çok burada yanlış yerde.
Google yerel sıralamayı belirleyen üç faktörü kendi belgesinde sayıyor: alaka (profil aramaya ne kadar uyuyor), mesafe (işletme arayana ne kadar yakın), bilinirlik (işletme ne kadar tanınıyor). Somut liste de orada: işletmeyi doğrula, bilgileri güncel tut, profili eksiksiz doldur, yorumlara cevap ver, fotoğraf ekle. (Google Business Profile Yardım)
Aynı sayfada çok net bir cümle de var. Google’da daha iyi bir yerel sıralama satın almanın yolu yok.
AI paniğine gelince, elimizde ilginç bir veri var. 540 sorguluk elle toplanmış bir çalışmada, yerel ve işlemsel niyetli sorgularda (”kadıköy kombi tamircisi”) AI Overviews yalnızca %15 oranında çıkıyor, harita paketi (sonuçların üstünde yakındaki işletmeleri haritayla gösteren kutu) ise %93. Bilgi amaçlı sorgularda tablo tersine dönüyor. (Whitespark)
Müşteri arayan bir tesisatçı için asıl mecra hâlâ harita paketi. Uyarı: bu çalışma 3 ABD şehri ve 6 sektörle sınırlı, Türkiye verisi değil. Yön olarak güçlü, rakam olarak dar.
Kanıt seviyesi: Birincil + tek kaynak
Her yerde aynı şeyi söylemek
Bu maddeyi sona doğru koyuyorum çünkü kanıtı zayıf. Ama bedava olduğu ve zarar veremeyeceği için listede duruyor.
Problem şu: bir yapay zekâ sizin hakkınızda bir veri tabanından bilgi çekmiyor. Adının internette hangi kelimelerle yan yana geçtiğine bakıyor. Aynı tarif yirmi yerde tekrarlanıyorsa onu doğru kabul edip tekrar ediyor. Adının yanında dört farklı tarif varsa, güvenle tekrar edebileceği bir şey bulamıyor.
Bir de isim benzerliği meselesi var. Aynı adı taşıyan başka bir şirket ya da tanınmış bir kişi varsa model sinyali en güçlü ve en tutarlı olana yöneliyor, yani adınızla sorulan soruya adaşınız hakkında cevap verebiliyor. Tutarlılık burada bir düzen meraki değil, sizi adaşınızdan ayıran şeyin kendisi.
Pratikte yapılacak şey: kendinizi bir cümleyle tarif edin ve aynı cümleyi şu yerlerin hepsine koyun.
Sitenizin hakkında ve ana sayfası
LinkedIn, X, Instagram, YouTube profilleriniz
Sektörünüzün dizin ve inceleme siteleri
E-posta imzanız
Konuk olduğunuz podcast ve etkinliklerin tanıtım metni
Eskimiş profiller özellikle önemli. İki yıl önce açtığınız ve unuttuğunuz bir hesap, hâlâ sizi başka bir şeymişsiniz gibi tarif ediyor olabilir.
Kanıt durumu, dürüst hali. Bu tavsiyenin ölçülmüş bir etkisi elimde yok: ne müdahale çalışması var, ne öncesi sonrası verisi. Mekanizma makul ve dil modellerinin nasıl çalıştığıyla tutarlı, ama makul olmak kanıt değil.
Yani neden yapmalı? Beş dakika sürüyor, para tutmuyor, klasik aramada da zarar vermiyor ve yanlış çıkarsa kaybettiğin şey sadece o beş dakika. Bu listede kanıtsız tek maddenin bu olması tesadüf değil, çünkü kanıt gerektirmeyecek kadar ucuz.
Kanıt seviyesi: Zayıf
Geriye kalan: tanınmak
Yukarıdaki her şeyi yaptığınızda muhtemelen benim yaşadığım yere geliyorsunuz.
Teknik listeyi tek tek geçtim. Başlıklar, açıklamalar, site haritası, sayfa yapısı, cevap blokları. Hepsi zaten yapılmıştı. Haftalardır aradığım şey orada değildi.
Teknik bir sorunum yoktu. Kimsenin o siteden haberi yoktu.
Google bunu belgelerinde ayrı bir madde olarak sayıyor ve tavsiyesi neredeyse şaşırtıcı derecede sade: benzer ilgi alanına sahip insanlara işinizden bahsedin.
Bu alanda “marka bahisleri backlink’i 3’e 1 yeniyor” diye dolaşan bir rakam var. Doğru ölçülmüş bir korelasyon ama üstüne kurulan tavsiye ayakta durmuyor, çünkü çalışma yalnızca belli bir otorite eşiğinin üstündeki markaları içeriyor, yani tavsiyenin hedeflediği küçük siteler örneklemde hiç yok. Ayrıntısı ikinci yazıda.
Dürüst cevap şu: bu problemi çözen kanıtlı bir taktik listesi yok. Alanın en çok satış yapılan bölgesi tam olarak burası, en az kanıt olan yer de burası. Bu tesadüf değil.
Kanıt seviyesi: Zayıf
Özet
Liste bu kadar. Kısa olması, alanın ne kadar bilindiğiyle ilgili bir bilgi.
Bu yazı üç bölümlük bir serinin üçüncüsü.
1. SEO, AEO, GEO, LLMO: yeni bir disiplin mi, yeni bir isim mi?
2. SEO ve AEO’da doğru rakam, yanlış cümle
3. SEO ve AEO için ne yapmalı? Kanıt seviyesine göre bir liste · buradasınız
Kaynaklar
Temel liste · SEO Starter Guide ve Search Essentials · birincil
Reddedilen taktikler · Google Search Central · 15 Mayıs 2026
Link spam politikası · Google · birincil
Alıntıların içerikteki konumu · Growth Memo (ChatGPT, 1,2 milyon cevap, %44,2) ve CXL (AI Overviews, 100 alıntı, %55)
Şema müdahale çalışması · Ahrefs · 11 Mayıs 2026 · 1.885 test + 4.000 kontrol sayfası
Şemayı AI’ların okumaması · SearchVIU · Ekim 2025 · tek çalışma
AI Overviews ve Google-Extended ayrımı · AI Features and Your Website ve Search Console yardımı · birincil
AI botlarının amaca göre ayrımı · OpenAI crawler belgeleri · birincil
Cloudflare varsayılanları · duyuru · 15 Eylül 2026, yalnızca yeni alan adları ve reklamlı sayfalar
Yerel sıralama faktörleri · Google Business Profile Yardım · birincil
Yerel aramada AI Overviews · Whitespark · 540 sorgu, 3 ABD şehri, 6 sektör · tek kaynak
Marka bahisleri korelasyonu · Ahrefs, 75K marka · 26 Mayıs 2025 · yalnızca otorite puanı 40 üstü markalar
llms.txt saha verisi · Ahrefs, Haziran 2026 · 137 bin domain · tek kaynak, makalenin kendisine ulaşılamadı